Lukomir to miejsce, w którym czas postanowił się zatrzymać dobrych kilkadziesiąt lat temu. Ta najwyżej położona wioska w Bośni i Hercegowinie leży na wysokości blisko 1500 metrów nad poziomem morza, na samym skraju kanionu Rakitnicy. Droga tam nie wybacza błędów i wymaga od kierowcy czegoś więcej niż tylko sprawnego hamulca. Szutrowe serpentyny wiodące przez pasmo Bjelašnicy stawiają opór każdemu, kto próbuje zdobyć ten szczyt bez odpowiedniego przygotowania.
Droga przez surowy płaskowyż
Jazda w stronę wioski to lekcja pokory wobec bałkańskiej natury. Kamieniste trakty przecinają puste, niemal księżycowe krajobrazy, gdzie jedynym towarzystwem są nieliczne stada owiec i przeszywający wiatr. Samochód z napędem na cztery koła staje się tu domem, a kurz osiadający na szybach skutecznie odcina od cywilizacji zostawionej w dolinie. Momentami trasa wydaje się kończyć w chmurach, by po chwili opaść gwałtownie w stronę skalistych urwisk.
No dobra, do tego momentu opis był mocno dramatyzowany. Prawda jest jednak taka, że od strony Sarajewa da się dojechać bardzo prostą drogą. Do pewnej wysokości asfaltową, potem delikatnym szuterkiem bez ostrych kamieni. Do ogarnięcia przez każdy przednionapędowiec a nawet niskopodłogowce czy dostawczaki. Co innego jeśli wybieramy się od Konjic – wówczas trasa faktycznie może okazać się off-roadowo „ciekawa”.
Dacia Duster off-road – pytania i odpowiedzi
Architektura ulepiona z kamienia
Kiedy w końcu na horyzoncie pojawiają się charakterystyczne dachy kryte przegnitym drewnem i rdzewiejącą blachą, ma się wrażenie wejścia do innej epoki. Domy w Lukomirze budowano z tego, co było pod ręką – z surowego kamienia i grubych belek, które mają przetrwać srogie, wysokogórskie zimy. Wioska przetrwała wojnę w nienaruszonym stanie, głównie dzięki swojej niedostępności i trudnym warunkom do życia. Mieszkańcy do dziś kultywują dawne obrzędy, nosząc tradycyjne, wełniane stroje, które chronią przed nagłymi zmianami temperatury. Większość z mieszkańców utrzymuje się obecnie z turystyki, dlatego w tej malutkiej wiosce znajdziemy hoteliki, knajpki i sklepiki z wełnianymi produktami. Kobiety z Lukomiru słyną z dziergania grubych skarpet i swetrów, które ozdabiają lokalnymi, geometrycznymi wzorami. Na miejscu można spróbować domowego burka lub kawy parzonej w tygielku, serwowanych w skromnych, domowych warunkach. Życie toczy się tutaj wokół stad owiec, które wypasane są na rozległych, zielonych halach otaczających wieś.
Lukomir – wioska sezonowa
Choć latem tętni życiem pasterskim, a kamienne domy wypełniają się mieszkańcami, zima zamienia tę osadę w miejsce zupełnie niedostępne. Gdy spadają pierwsze poważne śniegi, zazwyczaj na przełomie listopada i grudnia, jedyna droga dojazdowa staje się nieprzejezdna dla pojazdów, co zmusza niemal całą społeczność do przeniesienia się w niższe partie gór. Wioska zasypia pod grubą białą pierzyną, a ciszę przerywa jedynie wiatr, dopóki wiosenne roztopy nie pozwolą pasterzom wrócić do ich tradycyjnych zajęć i wypasu owiec na alpejskich halach.
Życie na krawędzi kanionu
Spacer między zabudowaniami prowadzi nieuchronnie ku przepaści, która zapiera dech w piersiach. Kanion Rakitnicy opada pionowo w dół, tworząc jedną z najgłębszych i najbardziej dzikich szczelin w tej części Europy. Przepaść sięgająca kilkuset metrów budzi respekt i stanowi naturalną barierę dla całej osady. Można tam godzinami siedzieć na trawie i patrzeć, jak mgła powoli wypełnia dno doliny, odcinając świat zewnętrzny od tego małego punktu na mapie. To idealne miejsce, by zaparzyć kawę na turystycznej kuchence i po prostu posłuchać ciszy.
Śledź DORTP.TV na kanale YT, Instagramie, TikToku i Facebook’u!
Jak najlepiej dojechać do Lukomiru? Jeśli chcemy zasmakować tylko lekkiego off-roadu, jedziemy autem bez napędu 4×4, to najlepiej do Lukomir wybrać dojazd od strony Sarajeva przez Umoljani.
Czy da się wjechać na punkt widokowy w Lukomirze? Nie da się dojechać autem do krawędzi kanionu Rakitnicy, można dojść na piechotę, zostawiając samochód w wiosce.
Czy w Lukomirze da się zaparkować? Tak, w wiosce Lukomir jest kilka małych parkingów. Płaciliśmy 5 BAM za cały dzień postoju pod jedną z kilku małych knajpek.
Dojazd do wioski Lukomir jest możliwy w okresie letnim, w miesiącach maj-wrzesień. W pozostałych miesiącach wioska pozostaje opuszczona. Wiele zależy od pogody i opadów śniegu które praktycznie uniemożliwiają dojazd do Lukomiru. Zobacz film z naszej wyprawy,
